Dövlət saytlarına nə üçün hücumlar edilir? – AÇIQLAMA
Dövlət saytlarının qorunma səviyyəsi hər bir qurumun texniki imkanlarından və istifadə etdiyi təhlükəsizlik arxitekturasından asılıdır, lakin müasir dövlət infrastrukturları adətən aşağıdakı çoxqatlı müdafiə (Defense in Depth) prinsipləri ilə qorunur.Dövlət səviyyəli mərkəzi müdafiə: Bir çox ölkədə (o cümlədən Azərbaycanın kiberistintaqlı qurumları tərəfindən) dövlət resursları mərkəzləşdirilmiş SOC (Security Operations Center) və CERT (Computer Emergency Response Team) sistemləri ilə monitorinq olunur. Bu sistemlər hücumları real vaxt rejimində aşkar edir.
Çoxqatlı filtrləmə: Saytlar yalnız sadə firewall (təhlükəsizlik divarı) ilə deyil, həm də WAF (Web Application Firewall) və DDoS qorunma sistemləri ilə qorunur. Bu, sayta gələn zərərli sorğuları və həddindən artıq trafiki (DDoS) avtomatik bloklayır.
Şifrələmə və protokollar: Bütün dövlət resursları yüksək səviyyəli SSL/TLS şifrələmə protokollarından istifadə edir ki, bu da məlumatların ötürülməsi zamanı kənardan dinlənilməsini çətinləşdirir.
İnzibati və fiziki təhlükəsizlik: İnformasiya sistemləri yalnız rəsmi şəxslərin girişi üçün nəzərdə tutulmuş ciddi autentifikasiya (MFA) və daxili şəbəkə izolasiyası ilə təmin edilir”.
Bu sözləri Pravda.az-a açıqlamasında Azərbaycan Kibertəhlükəsizlik Təşkilatları Assosiasiyası İctimai Birliyinin eksperti, Xəzər Universitetinin İT departament rəhbəri Fərid Musayev deyib.
F.Musayev dövlət saytlarına edilən hücumların əsas məqsədlərindan danışıb: “Psixoloji təsir: Vətəndaşlarda panika yaratmaq, dövlət institutlarına olan etimadı sarsıtmaq və sosial narazılığa səbəb olmaq. Məlumat oğurluğu (Kəşfiyyat): Dövlət sirlərini, diplomatik yazışmaları və vətəndaşların şəxsi məlumatlarını ələ keçirmək.
Strateji zərbə: Kritik infrastrukturun (rabitə, enerji və s.) işini dayandıraraq dövləti idarəetmə çətinliyinə salmaq.
Diqqət yayındırmaq: Saytı işləməz vəziyyətə gətirərək (DDoS) diqqəti digər daha təhlükəli kiberfəaliyyətlərdən uzaqlaşdırmaq. Nəticə olaraq, dövlət saytları çox yüksək səviyyədə qorunur, lakin kibertəhlükəsizlik "bitmiş bir iş" deyil, daimi bir mübarizədir . Hücumçular metodlarını daim təkmilləşdirdiyi üçün müdafiə sistemləri də (AI və avtomatlaşdırılmış analizlərlə) mütəmadi olaraq yenilənir”.
Qeyd: Azərbaycanda bir sıra dövlət qurumlarının rəsmi internet saytlarına girişdə problem yaranıb. Məsələ ilə bağlı Xüsusi Rabitə və İnformasiya Təhlükəsizliyi Dövlət Xidməti məlumat yayıb. Bildirilib ki, oktyabrın 13-ü saat 22:00 radələrindən etibarən Azərbaycanın dövlət informasiya infrastrukturlarına qarşı kiberhücum fəaliyyətləri qeydə alınıb.
